Het vierkant van punnett

In de menu-items "geslachtsgebonden vererving", Autosomaal recessieve vererving", "Autosomaal dominante vererving" en "Berekening meerdere mutaties" ziet u dat er voor het uitrekenen van paringen gebruik wordt gemaakt van een tabel. Deze tabel heet officieel "Het vierkant van Punnett", maar wordt soms ook wel het "kwadraad van Punnett" of "dambord van Punnett" genoemd.

Wie was Punnett?
Punnett wiens voornaam Reginald was, is geboren op 20 juni 1875 is het Engelse plaatsje Tonbridge en is overleden op 3 januari 1967 in Bilbrook. Hij was geneticus en heeft diverse bladen en boeken uitgegeven. Zijn bekendste werk is waarschijnlijk het boek "Mendelism" dat gezien wordt als eerste boek over genetica in de populaire wetenschap. Daarnaast is hij dus de naamgever van het berekeningsvierkant voor mutatie uitkomsten

Het vierkant
Het vierkant is een handig hulpmiddel om "eenvoudig" de uitkomst van een paring bekijken en krijg je een visuele voorstelling van de resultaten van een paring.

De werking van het vierkant
Om het vierkant te kunnen vullen heb je de symbolen nodig die behoren bij de mutaties die je wilt gaan koppelen. Deze symbolen kun je terugvinden in de standaardeisen van de betreffende soort. Met deze symbolen ga je vervolgens de man en de pop in een formule plaatsen. De volgende stap is het plaatsen van deze formule in het vierkant. De formule wordt in de linkerbovenhoek van het vierkant gezet. Vervolgens gaan we de formule van de man uitzetten in de bovenste rij, terwijl we de formule van de pop gaan uitzetten in de linkerrij. Na het uitzetten van de formules in de bovenste en linker rij gaan we de rest van het vierkant vullen. Hoe dit precies in zijn werk gaat, laat ik u hieronder zien in een eenvoudig voorbeeld. Bij de diverse uitleggen van de verervingen treft u uitgebreidere voorbeelden aan.

 Man
Man (Aa // Aa) x Pop (Bb // Bb)A /a /A /a /
PopB /ABaBABaB
b /AbabAbab
B /ABaBABaB
b /AbabAbab

Bovenstaande tabel geeft dus een resultaat van:

  • 25% AB
  • 25% Ab
  • 25% ab
  • 25% aB

Formeel klopt het niet wat ik hierboven schrijf, daar je voor gelijke vogels ook gelijke letters dient te gebruiken. Echter om de leesbaarheid te vergroten heb ik er voor gekozen om gebruik te maken van verschillende letters.

Toepassing
Het hierboven gebruikte vierkant kan je op deze manier toepassen voor een vogel met die een enkele mutatie bij zicht draagt.